Нахустин парапланистхои чавони точик

Робия Чалолова, як чавондухтари точик, парвози аввалини худро чанде пеш бо тайёраи АН-2 анчом дод. Робия аз навраси ба фарк аз дугонахояш ба касби халабони шавк доштааст. У аслан хатмкунандаи дигар ришта аст, вале бо даст додани аввалин имконот орзуи деринаи худро хам амали намудааст. У акнун ягона духтарест, ки дипломи хавонавардии авиатсияи хурди Точикистонро дорад.  

 

Нахустин гурухи парапланистхои Точикистон ин риштаро хатм карданд. Парапланист будан яъне чи? Ва оё зараруте ба сохибони ин касб вучуд дорад?  

Робия мегуяд, «албатта барои духтарон корбари бо кисмхои мошин мушкил аст, ба вижа бо кисмхои хавопаймо, ва аз хамин чихат ман хам каме мушкил доштам, аммо дигар дар рондани тайёра аслан ягон мушкил надорам». Дар баробари Робия ахиран 22 нафар чавписари точик хам нахустин маркази омузишии халабониро, ки ахиран дар назди бошишгохи чумхуриявии хавопаймои таъсис ёфт, хатм карданд. Чалолиддин Чамолов, рахбари маркази мазкур, мегуяд, баъд аз 6 мохи тахсил чавонон метавонанд мустакилона хавопаймохои хурд, ба мисли АН-2-ро идора намоянд. Ба гуфти у, зарурати таъсиси чунин марказ дар кишвар ва омодасозии халабонхои хавопаймохои хурд барои нобуд кардани малаху дигар хашаротхо, ки солхои ахир ба риштаи кишоварзии Точикистон зарар мерасонанд пеш омадааст.

 

Чалолиддин Чамолов афзуд, «хамаи лётчикхои мо дар давлатхои собик СССР, Русия, Казокистон ва Укроин тахсил мекарданд. Ва ин бор мо мачбур шудем, ки як курси кутохмуддати омузиши дар базаи аэероклуб ташкил кунем. Дар мо хамаи шароитхо хаст. Инхо, ки аввалин лётчикхои дохили хастанд, барояшон бештар тачриба лозим аст».  

 

Ба гуфти окои Чамолов, нахустин мухассилини маркази омузишии хавопаймохои хурд чавононеанд, ки то андозае ба ин соха ошнои доранд. Аммо сар аз соли оянда дар марказ хама чавонони хохишманд, хонандагони синфи 9 ва 10 хам метавонанд ба тахсил фаро гирифта шаванд. Омузиш дар ин марказ бо забони руси аст ва мушкили масъулин хам дар набуди матолиби точики ва  муттахассисони дохили аст. Хамчунин набуди маблағи кофи барои парвозхои санчиши аз дигар мушкили соха будааст. Дар 15 соати дарси такрибан 4 тонна сузишвори масраф мешудааст.  

 

Ин хам дар холест, ки ба гуфти як хатмкунандаи маркази талимии хавопаймохои хурд, барои мустаъкилона идора намудани як хавопаймо танхо 6 мохи омузиши кофи нест. Чалолиддин Чамолов мегуяд, онхо бояд харчи бештар дар хавопаймохо тачриба кунанд: «Барои мо бисёр душвор аст, чунки хавопайморо дар баландии 5-10 метр идора кардан лозим аст. Барои ин тачрибаи зиёд лозим аст. Мумкин 1 ё 2 сол. Мушкили дигар дар дурии баззаи тачрибавии мост, ки дар Фахробод – 30-35-километрии Душанбе чойгир шудааст. Шояд ба мо донишчуён ягон автобус ё наклиёти махсус ташкил кунанд». 

 

Вале дар мачмуъ дар Точикистон ягон омузишгохи махсуси хавопаймои нест ва хохишмандон бо кумаки фурудгоххо дар хоричи кишвар бештар дар Русияву Кирғизистон таълими халабониро аз худ мекунанд. Ба гуфти муттахассисон, барои таъсиси чунин як омузишгох дар Точикистон мушкили раками аввал дарёфти муттахассисони хирфаи аст. Садриддин Мухидддинов, мудири осорхонаи бошишгохи чумхуриявии хавопапаймои, мегуяд, имруз касби халабони миёни чавонон нуфуз надорад ва ғолибан волидон хам ба фарзандонашон интихоб ин сохаро тавсеъа намедиханд.

 

Аммо аксари чавонон мегуянд, мехоханд летчик бошанд, вале имкони моли надоранд ва хам аз суи дигар ба боварии онхо тахсил дар ин соха аз хар чихат ба вижа аз чихати моли барояшон мушкил аст.

 

P.S: Хамчунин метавонед, изхори назар ва ё дархости худро ба адреси имейли oyandasoz@rferl.org низ бифиристед…

Либоси исломи ва либоси гайриисломи

Али Мухаммад, ё тавре худаш мегуяд, Али M (Эм) пули зиёди худро сарфи либосхои муди нав, ороиши муй ва кремхои гаронбахои хифзи пуст сарф мекардааст.

Али Эм танхо як нафар аз хазорон нафар дар Эрон аст, ки шеваи либоспуширо на танхо як воситаи каноатмандии хеш, балки як навъи эътироз ба зидди меъёри либоси исломи дар Эрон интихоб кардааст. Зимни мусохибаи телефони Али Эм гуфт, чанд дакика пеш аз мусохиба ороиши муи сар ва хатто абрувонашро низ тагйир додааст. Харчанд Али Эм хазл мекард, аммо ифтихор дар садояш эхсос мешуд.

 

Дар Эрон бар асоси меъёрхои исломи занону мардон бояд хоксорона либос пушанд. Касе ин мукарраротро риоят намекунад, чазо мегирад, яъне ё боздошт мешавад, ё чарима месупорад ва ё хатто ба зиндон андохта мешавад.  

 

Дар хафтахои ахир пулиси ахлоки Эрон талошхои риояти мукаррароти пушидани либосро шиддат бахшид, ки бар асоси ин мукаррарот хонумон бояд хичоб ва ё русари дошта бошанд ва мардон куртаи остинкутох напушанд. Ба мардон ичоза нест, ки муи сари худро мисли чавонони гарби ороиш диханд ва ё абрувонашонро бичинанд. 

 

Харчанд маъмурони пулис чунин афроди ба истилох конуншиканро зуд-зуд боздошт мекунанд, аммо Али Эм мегуяд, ки парвои пулисро надорад. Ба гуфтаи вай, мисли у миллионхо нафар хастанд, ки бо пайрави аз мудхои нави байналмилали, ки дар телевизионхо, мачаллахо мебинанд, либос мепушанд. Али Эм мегуяд, ки у ва эрониёни дигарпуш харчанд дар маъзари омм хоксорона либос мепушанд, аммо дар чамъомадхои хусуси достон тамоман дигар аст ва хама мудхои ахирро бар бар мекунанд.

 

Дар Техрон фурушгоххои зиёди либосхои кимматбахоро метавон дид, ки хатто либосхои пушиданашон мамнуъ дар Эрон низ ба фуруш гузошта шудааст. Ва ин либосхо харидори зиёд хам доранд. Баъзе аз бонувони эрони мегуянд, ки онхо дар пушидани либос зиндагии дугуна доранд, яъне дар чойи кор он чиро мепушанд, ки макомот мехоханд ва дар хона ва ё чамъомадхои хусуси он чиро ба бар мекунанд, ки дилашон мехохад, яъне либосхои беостин ва шимхои тангро низ. Эрач Чамшеди, хабарнигори мустакили эрони мегуяд, ки дахолати макомот ба зиндагии хусусии мардум, ба хусус шахриён онхоро ба танг овардааст ва аз ин сабаб онхо мукаррароти расмиро нодида мегиранд. 

 

Нилуфари 23-соларо барои пушидани либоси нодуруст маъмурони пулис боздошт карда ва баъди омадани волидону овардани либоси дуруст аз боздоштгох рахо кардаанд. Ӯ мегуяд, ки бо вучуди ин тарсе хам надорад ва хамон рафторашро идома медихад. 

 

Эрач Чамшеди мегуяд, талоши макомот барои риояти мукаррароти либоспуши як бахши саъйи хукумат барои идораи чомеа аст. Ба гуфтаи вай, авзоъ дар Эрон содда нест ва бо хар бахонаи хурде ошубхои ичтимои метавонанд сар зананд. Аз ин ру, ба гуфтаи Эрач Чамшеди, макомоти Эрон мехоханд, зиндагии мардумро дар чанги худ сахттар нигах доранд.

P.S: Хамчунин метавонед, изхори назар ва ё дархости худро ба адреси имейли oyandasoz@rferl.org низ бифиристед…